Leuke filmpjes van hunebedden in Drenthe De legende van de gouden beer Hunebedden in Drenthe

Wanneer wij het over ‘de hunebedden in Drenthe’ hebben, dan kunnen wij ons zelf niet (en alle anderen ook niet) met een gerust geweten wijsmaken, dat het daarbij om unieke Drentse of Nederlandse prehistorische monumenten gaat. In Duitsland bijvoorbeeld, zijn er nog steeds vele exemplaren van te vinden, die daar overigens Grosssteingraber worden genoemd.


Elders in de wereld worden hunebedden ‘Megalieten’ of ‘Dolmens’ genoemd, waarmee ik voor alle duidelijkheid even wil aangeven en tevens wil onderstrepen dat hunebedden in diepste wezen geen hunebedden zijn. Ooit zijn er, op tamelijk willekeurige wijze, in vele gebieden en in verscheidene windstreken, namen aan deze zwijgzame steenhopen gegeven, die echter weinig tot niets zeggen over de meest-oorspronkelijke naam en over de werkelijke aard van deze mysterieuze overblijfselen uit een (zoals gezegd) ver en onbekend verleden.


Hunebedden zijn dus niet alleen in ons land te vinden, want ook in Duitsland, Denemarken, Zweden, Polen, Frankrijk en onder meer in Spanje zijn er honderden exemplaren van bewaard gebleven. Het is dan ook beslist niet ondenkbaar dat er ooit een volk heeft bestaan dat, verdeeld over honderden stammen en duizenden families, in al deze gebieden woonde en dat zowel uit rondtrekkende jagers als uit min of meer gesettelde boeren, burgers en landarbeiders bestond. Zij richtten hunebedden op en niemand weet precies waarom zij dat deden. Daarnaast is er ook geen mens ter wereld te vinden die weet waar dit volk gebleven is, maar miljoenen mensen op aarde dragen ook tegenwoordig waarschijnlijk nog deeltjes van hun DNA-materiaal in zich mee.


In mijn boek ‘De legende van de gouden beer’ beschrijf ik onder meer een heldere dagdroom, waarin ik zag hoe het hunebed van Loon ter plekke ooit gebouwd werd, terwijl ik aldaar als het ware in het gras lag te snurken, pal naast mijn Solex en onder het toeziend oog van mijn buurjongen Barteld Jansen, die mij, zonder dat ik het gemerkt had, vrolijk peddelend op zijn oude transportfiets gevolgd was tijdens mijn pruttel-pruttel reisje van Schieven-Anreep naar de es van Loon. Barteld beschermde mij daar ongevraagd tegen ongewenste snuffelaars, die een slapend vrouwspersoon, al dan niet in het gras liggend, in de buurt van een afgelegen hunebed, terecht of geheel ten onrechte als een hapklaar brokje vrouwenvlees hadden kunnen beschouwen. Hetgeen hij zelf ter plekke toen heimelijk wel al deed, naar achteraf overduidelijk is gebleken, maar gelukkuig wist hij zich daar toen nog te beheersen.


Dromen zijn bedrog, dat weet en dat besef ik terdege. Maar alles wat ik daar toen in die dagdroom zag gebeuren, zou zomaar de werkelijkheid van weleer kunnen zijn geweest. Wie zal het zeggen. Ik waag het er in ieder geval niet op om zoiets te suggereren, hoewel ik er toch wel even melding van maak, want wat in dromen waar lijkt te zijn, dat zou zomaar opeens ook in wakende staat werkelijk waar kunnen zijn.


Ik wens jou in ieder geval veel kijkplezier op en via deze pagina en als je ooit de aandrang zou voelen om mijn boek te kopen, dan zal ik je dat uiteraard niet al te sterk afraden. Mijn boek gaat beslist niet alleen maar over hunebedden, sterker nog; daar gaat het boek in diepste wezen helemaal niet om en over, maar zij komen er wel in voor en dat is al interessant genoeg, althans dat vind ik zelf en daar moet je het vooralsnog dan maar mee doen.


Met vriendelijke groet;



Berendientje van Dalen.

Via deze webpagina vind je (binnen afzienbare tijd) een compleet gefilmd overzicht van alle hunebedden die je in de provincie Drenthe met eigen ogen, handen, voelsprieten en bijbehorende zintuigen van nabij kunt aanschouwen, besnuffelen en ook wel kunt ervaren.


Zoals je ziet is bovengenoemd ‘compleet overzicht’ hier momenteel nog ver te zoeken, maar er wordt aan gewerkt en dat is op zijn minst wel al een beetje hoopgevend en omdat ‘hoop’ nu eenmaal doet leven, komt het vast en zeker vroeg of laat wel helemaal goed hier, op deze niet alledaagse website, die opgebouwd is rondom de bekende literair-achtige streekroman ‘De legende van de gouden beer’.


Wanneer je op dit moment, als hongerige of hunkerende hunebed-hunter, weinig tijd of heel veel haast hebt, dan kun je maar beter ergens anders op het www gaan kijken en zoeken, want alle hunebedden van Drenthe zijn hier en daar al netjes voor ons allen in kaart gebracht en ook al wel meer dan eens keurig op een rij gezet.


Je zult op deze pagina dan ook, althans wat de alom bekende Drentse hunebedden betreft, niet heel erg veel nieuws onder de zon aantreffen, maar wat je op deze plek misschien wel zou kunnen vinden, dat is een vernieuwende of in ieder geval een verbredende kijk op het magische fenomeen ‘hunebedden’, dat tot op heden nog door geen enkel wetenschapper m/v/gn ter wereld werkelijk begrepen of ontsluierd is.

Als schrijfster en tekenares van het boek ‘De legende van de gouden beer’, heb ik mijn best gedaan om de ware herkomst van al die stenen optrekjes en robuust ogende bouwsels te achterhalen, maar het is ook mij niet gelukt om de uiteindelijke waarheid er omheen te achterhalen. Voorlopig ga ik daarom maar gestaag door met het maken van filmpjes en ondertussen blijf ik daarnaast ook het benodigde kritisch-beschouwende denkwerk er rondomheen verrichten. Misschien vertellen de stenen mij zelf vroeg of laat wel hun ware levensverhaal, want sommige stenen kunnen voor zichzelf spreken.


Wat ik inmiddels wel al zeker weet, of wat ik in ieder geval zeker meen te weten is; dat het helemaal niet zeker is dat onze hunebedden al meer dan vijfduizend jaar oud zijn. De stenen waarmee zij opgebouwd en geformeerd zijn, gaan al vele miljoenen jaren mee op onze planeet, dat staat wetenschappelijk beschouwd wel vast, maar het is absoluut niet zeker wanneer al die keien volgens de bekende bouw-patronen op elkaar gestapeld zijn. Als dat pakweg tweeduizend jaar geleden gebeurd zou zijn, in plaats van vijfduizend jaar geleden, dan is er in beide gevallen geen levende ziel op aarde te vinden die er oog-getuige van is geweest en dan is er ook geen haan meer in leven die er nu nog op een zinnige manier naar zou kunnen kraaien. Geschreven bronnen uit die lang vervlogen tijden zijn er op dit gebied niet en daarom past ons op velerlei terrein terughoudendheid en vooral ook een zekere dosis aan bescheidenheid.

Ik ben er desondanks van overtuigd dat hunebedden van oorsprong geen specifieke grafmonumenten zijn. Ik zie ze eerder als (voor-christelijke) heilige bouwwerken, magische offerplaatsen en/of als bakens langs doorgaande zandwegen en grensoverschrijdende routes of deels ook als afschrikwekkende kerkers, waarin ongewenste personen of vijanden van de plaatselijke bevolking werden opgesloten en gedood.


Uit een verslag, dat in 1547 werd geschreven door de katholieke onderzoeker Antoon van Schoonhove, afkomstig uit Brugge, blijkt dat er in die tijd een hunebed in de buurt van Rolde was, dat door de plaatselijke bevolking ‘De Duvelskut’ werd genoemd. Volgens van Schoonhove dienden de dekstenen als altaar en werden onder andere ongewenste vreemdelingen er door de nauwe opening van het hunebed naar binnen geslagen, waarna zij met dierlijke uitwerpselen werden bekogeld om vervolgens vermoord en aan heidense goden geofferd te worden.

Op een landkaart van ‘de drie Frieslanden’, uit 1568, gemaakt door Jacob van Deventer en twee jaar later uitgegeven door Abraham Ortelius in Antwerpen, komt de naam Duvels kutte voor en dat is ook het geval op de wereldatlas ‘Theatrum Orbis Terrarum’, uit 1570, die eveneens door Ortelius werd uitgegeven.


Trouwens; niet alleen een hunebed bij Rolde werd als ‘Duyffelskutte, ‘s Duyvels Kut of als De kut van de duivel omschreven. Ook het hunebed D 10 bij Gasteren droeg, volgens zeer oude geschriften, een dergelijke schimmig-beeldende naam. Sicke Benninge bijvoorbeeld, een gedegen kroniekschrijver uit Groningen, noemde het hunebed bij Gasteren in 1505 ‘Des Duvels Kolse’, waarbij het woord kolse (kous) zeer waarschijnlijk als een behapbaar synoniem voor het, hierboven al meerdere keren door mij aangehaalde, maar desondanks voor mijzelf enigszins ordinair klinkende maar toch ook wel volks-populaire en wellicht alom bekende drieletterige schutting-woordje . . . diende.


Hunebedden, als latent-duivelse bouwsels dus, waarvan er betrekkelijk veel bewaard zijn gebleven, omdat de omringende bevolking er in principe het liefst met een boog omheen ging. Ooit waren er veel meer hunebedden in Drenthe te vinden, maar omdat blijkbaar toch niet iedereen er het liefst bij uit de buurt bleef, werden er in de loop der eeuwen vele exemplaren van ontmanteld en afgebroken.


Honderd jaar geleden bestonden er nog zogenoemde steen-klopperijen in zandkuilen in Drenthe, waar grote en kleine veldkeien in stukken werden gehakt, geslagen en geklopt. Het handzame eindproduct werd onder meer gebruikt voor het verharden van wegen en (elders in het land) ook voor dijkverzwaring en op die manier zijn er niet alleen duizenden veldkeien, maar ook tientallen hunebedstenen in mootjes gehakt.  

Hunebedden-in-Drenthe Hunebed-D-1 Hunebed--D2

Alle hunebedden in magisch Drenthe zijn genummerd met de letter D, van Drenthe. Dat is ooit zo bepaald, door de indertijd succesvolle archeoloog Albert van Giffen. Deze in 1884 in het Groningse Noordhorn geboren, in het Drentse Diever opgegroeide en (in 1973) in Zwolle overleden wetenschapper, bestudeerde en onderzocht tijdens het werkzame deel van zijn bestaan verschillende archeologische locaties in binnen en buitenland. In ons land deed hij onder meer onderzoek naar de historie van terpen en wierden en bracht hij alle bestaande hunebedden van Drenthe in kaart. Ook restaureerde hij er een flink aantal van en ontdekte en onderzocht hij verschillende locaties in Drenthe, Friesland en Groningen waarop ooit hunebedden hebben gestaan. Hij publiceerde er het standaardwerk ‘De hunebedden van Nederland’ over, dat in de periode 1925-1928 in druk verscheen. Van Giffen was verder onder meer de oprichter van het Biologisch Archeologisch Instituut van de Rijks Universiteit Groningen.  

Hunebedden-D3-en-D4 Hunebed-D5 Hunebed-D6 Hunebed-D7